تاریخچه تکواندو: از هنرهای رزمی باستانی تا ورزش المپیکی
🔮 ریشههای کهن: تکواندو در دوران باستان
تکواندو به عنوان یک هنر رزمی کرهای، تاریخچهای غنی دارد که به حدود دو هزار سال قبل بازمیگردد. این هنر رزمی در طول تاریخ خود دورههای مختلفی از توسعه مستقل و همچنین تأثیرپذیری از سنتهای رزمی چینی و ژاپنی را تجربه کرده است. مفاهیم فلسفی تکواندو تحت تأثیر تفکرات کنفوسیوسی و بودیسم شکل گرفتهاند، با این حال این هنر رزمی توانسته است هویت ملی و ویژگیهای منحصربهفرد کرهای خود را حفظ کند.
ریشههای باستانی تکواندو را میتوان در هنرهای رزمی بومی کره جستجو کرد که مهمترین آنها عبارتند از:
تککیون (Taekkyon): یک هنر رزمی بدون سلاح با ریشههایی که به سده اول میلادی بازمیگردد و به عنوان نیای اصلی تکواندو شناخته میشود. تککیون مدرن با حرکات رقصمانندش شناخته میشود، هرچند ممکن است این ویژگی به دلیل از بین رفتن سایر اشکال تککیون در دوران اشغال کره توسط ژاپن باشد.
سوباک (Subak): هنر رزمی باستانی کرهای که رابطه آن با تککیون کاملاً مشخص نیست. برخی محققان معتقدند این دو اصطلاح قابل تعویض هستند، در حالی که دیگران معتقدند تککیون تنها یکی از سبکهای سوباک محسوب میشود.
گوانبپ (Gwonbeop): هنر رزمی دیگری از کره باستان که رابطه آن با سوباک و تککیون به طور کامل روشن نیست. برخی منابع آن را به عنوان یک هنر رزمی مربوط به پادشاهی کوگوریو در سده اول میلادی معرفی میکنند.
دوران سه پادشاهی
دوره سه پادشاهی کره (۵۷ قبل از میلاد تا ۶۶۸ میلادی) دوران شکوفایی هنرهای رزمی در شبهجزیره کره بود. در این دوره، پادشاهیهای کوگوریو، باکجه و سیلا در حال رقابت و جنگ با یکدیگر بودند که این امر منجر به رشد و توسعه سنتهای رزمی شد.
در پادشاهی کوگوریو، که در بستر درگیریهای مستمر با چین شکل گرفته بود، فرهنگ نظامی قدرتمندی به وجود آمد. اشراف حاکک، طبقهای از مقامات بلندپایه به نام سونبی (seonbae) ایجاد کردند که مسئولیت حل تعارضات نظامی را بر عهده داشتند. دیوارنگارههای مقبرههای این دوره، تصاویری از افراد در حال انجام مبارزات بدون سلاح را نشان میدهند که به نظر میرسد زادگاه تککیون باشد.
تککیون از کوگوریو به پادشاهی سیلا راه یافت، جایی که توسط گروهی از جنگجویان نخبه به نام هوارانگ (Hwarang) پذیرفته و توسعه داده شد. هوارانگها گروهی از جوانان اشرافزاده بودند که در هنرهای رزمی، علوم و فلسفه آموزش میدیدند و نقش مهمی در توسعه فرهنگی و نظامی سیلا ایفا میکردند.
🏯 تحولات تاریخی
جدول زمانی: تحول تکواندو از هنرهای رزمی باستانی تا ورزش مدرن
| دوره تاریخی | Timeline | رویدادها و تحولات مهم |
|---|---|---|
| دوره باستان | ۵۷ ق.م – ۶۶۸ م | شکلگیری هنرهای رزمی بومی کره در دوره سه پادشاهی؛ پیدایش تککیون در پادشاهی کوگوریو؛ گسترش این هنرها توسط هوارانگها در سیلا |
| دوره ژوسان | ۱۳۹۲-۱۹۱۰ | محبوبیت کشتی سیروم؛ کاهش توجه به هنرهای رزمی در دوره صلح |
| اشغال ژاپن | ۱۹۱۰-۱۹۴۵ | سرکوب هنرهای رزمی کرهای؛ تأثیرپذیری از کاراته ژاپنی |
| تأسیس رسمی | ۱۹۵۵ | ژنرال چوی هانگ هی نام “تکواندو” را به عنوان نام رسمی این هنر رزمی معرفی میکند |
| تشکیل کوانها | ۱۹۵۰-۱۹۶۰ | توسعه نه مدرسه اصلی (کوان) با سبکهای مختلف: چونگ دو کوان، مو دو کوان، سونگ دو کوان و… |
| تأسیس کوریو | ۱۹۷۲ | ساخت مدرسه آکادمیک کوریو (مجلس فناوری دولتی) در سئول |
| بنیانگذاری فدراسیون جهانی | ۱۹۷۳ | تأسیس فدراسیون جهانی تکواندو (WT) با دکتر کیم اون یونگ به عنوان اولین رئیس |
| المپیکی شدن | ۲۰۰۰ | حضور تکواندو به عنوان ورزش رسمی در بازیهای المپیک سیدنی |
🥋 تولد دوباره: تکواندو مدرن
پس از پایان جنگ جهانی دوم و جنگ کره (۱۹۵۰-۱۹۵۳)، ایده ایجاد یک هنر رزمی ملی واحد که بتواند به نمادی از روحیه ملی کره تبدیل شود، در جامعه قوت گرفت. این ایده توسط ژنرال چوی هانگ هی در سال ۱۹۵۵ محقق شد و تکواندو به عنوان نماد ملی کره متولد شد.
تکواندو مدرن بر اساس کشتیهای سنتی کرهای سوباک و تککیون و با استفاده از عناصر کاراته که موسس آن در ژاپن مطالعه کرده بود، ایجاد شد. این هنر رزمی ملی کره به عنوان سبکی واحد که تکنیکهای نه مدرسه کرهای (یون مو کوان، کانگ دوک کوان، مو دوک کوان، او دو کوان، هان مو کوان، چونگ دو کوان، جانگ دو کوان، YMCA Kwon Bop Bu، سونگ دو کوان) را ترکیب میکرد، “تکواندو” نامیده شد که به معنی “راه پا و مشت” است.
ژنرال چوی هانگ هی سپس رئیس جمهور کره جنوبی را متقاعد کرد که این نام را به عنوان نام رسمی برای سبک واحد تأیید کند. در واقع، این اصطلاح همه انواع هنرهای رزمی کرهای موجود در آن زمان را در بر میگرفت.
تشکیل فدراسیون جهانی و المپیکی شدن
در دسامبر ۱۹۷۲، مدرسه آکادمیک کوریو (مجلس فناوری دولتی) ساخته شد و در ۲۸ مه ۱۹۷۳ میزبان اولین جام جهانی شد. سه روز پس از آن، نمایندگان برجسته انجمن تکواندو کره، فدراسیون جهانی تکواندو (WT) را تأسیس کردند که دکتر کیم اون یونگ به عنوان اولین رئیس آن انتخاب شد.
در سال ۲۰۰۵، چونگ وون چوئه به ریاست فدراسیون جهانی رسید. وی که از چهرههای برجسته جهان تکواندو محسوب میشد، در سال ۱۹۸۳ دانشکدهای تخصصی برای این ورزش در دانشگاه کیونگگی تأسیس کرده بود. همچنین وی در افتتاح آکادمی بینالمللی تکواندو در سال ۱۹۹۵ و مؤسسه تحقیقات بینالمللی تکواندو در سال ۲۰۰۲ مشارکت داشت.
در سالهای ۲۰۰۶-۲۰۰۷، فدراسیون جهانی تکواندو نوآوریهای کامل دیگری را انجام داد: فرم جدیدی توسعه داده شد، تجهیزات الکترونیکی معرفی شد و نشان فدراسیون تغییر کرد. همچنین از سال ۲۰۰۶، روز ۴ سپتامبر به عنوان روز رسمی تکواندو تعیین شد.
امروزه تکواندو WT یک ورزش المپیکی است. فدراسیون جهانی تکواندو در ۲۰۸ کشور جهان شعبه دارد و حدود ۴۰ میلیون ورزشکار در ردههای آن حضور دارند که بیش از یک و نیم میلیون نفر از آنها در خود کره جنوبی هستند.
💫 فلسفه و ویژگیهای منحصربهفرد تکواندو
تکواندو تنها یک ورزش رزمی نیست، بلکه فلسفهای برای زندگی است. این هنر رزمی ترکیبی منحصربهفرد از تکنیکهای مبارزه، خودکنترلی و رشد شخصیتی است. ویژگی متمایزکننده تکواندو نسبت به سایر هنرهای رزمی، تأکید آن بر ضربات پا با چرخش بالا و تکنیکهای پویا و چشمگیر است.
تکواندو به عنوان تنها هنر رزمی کرهای که در سطح بینالمللی به رسمیت شناخته شده است، نه تنها یک ورزش که نمادی از فرهنگ و روحیه مردم کره است. این هنر رزمی توانسته است با حفظ اصالت خود و در عین حال adapt شدن با استانداردهای بینالمللی، جایگاه خود را در جهان ورزش تثبیت کند.
✨ نتیجه گیری
تکواندو با گذر از فراز و نشیبهای تاریخی بسیار، از هنرهای رزمی باستانی کره تا ورزش المپیکی مدرن، مسیری طولانی و پرچالش را پیموده است. این هنر رزمی که ریشه در تاریخ دو هزار ساله شبهجزیره کره دارد، توانسته است با تلفیق سنت و مدرنیته، جایگاه خود را به عنوان یکی از محبوبترین هنرهای رزمی در جهان تثبیت کند. امروزه تکواندو نه تنها به عنوان یک ورزش، بلکه به عنوان بخشی از میراث فرهنگی بشریت شناخته میشود که ارزشهای والای انسانی را ترویج میدهد.
